Migracije naučnika

Emigracija srpskih naučnika

Iseljavanje srpskih naučnika predstavlja značajan trošak za društvo. Na materijalne troškove obrazovanja treba dodati i oportunitetni trošak i smanjenje naučne produktivnosti. Ovaj projekat istražuje kako migracija i međunarodna saradnja utiču na produktivnost srpske akademske zajednice. Pročitajte o metodologiji, istražite trendove objavljivanja naučnih radova u Srbiji, kako naučna saradnja utiče na produktivnost naučne zajednice, ili istražite srpsku naučnu zajednicu širom sveta na donjoj mapi.



Podaci za ovaj projekat su prikupljeni pomoću Microsoft Academic - veb pretraživača za akademske publikacije. Pretražili smo više od 200 miliona radova kako bismo identifikovali srpske naučnike. „Srpski naučnik“ je osoba koja je objavila najmanje jedan naučni rad i koja je povezana sa jednim od pet najvećih srpskih državnih univerziteta: Univerzitetom u Beogradu, Univerzitetom u Novom Sadu, Univerzitetom u Nišu, Univerzitetom u Kragujevcu i Državnim univerzitetom u Novom Pazaru. „Srpski naučnik-migrant“ je osoba koja je kao član univerziteta objavila rad, ali se preselila i potom objavila drugi rad kao član strane institucije. Ovaj metod identifikacije potcenjuje broj istraživača - on ne identifikuje srpske studente i istraživače u ranoj fazi karijere koji su napustili zemlju bez objavljivanja rada ili istraživače rođene u Srbiji koji su svoje obrazovanje završili u inostranstvu i nikada nisu bili povezani sa srpskim univerzitetom. Ipak, metoda je efikasna za procenu migracionih trendova. Konačno, „saradnja“ je koautorstvo između domaćeg i stranog naučnika.

Rezultati

Identifikovali smo ukupno 11.372 srpskih naučnika za period od 2000. do 2020. godine. Od tog broja, 977, ili 8,6%, identifikovani su kao migranti. Takođe smo otkrili da 93% naučnika-migranata nije objavilo rad sa srpskim naučnikom nakon napuštanja zemlje.

Postoji statistički značajna razlika u broju objavljenih radova između istraživača na srpskim javnim univerzitetima i srpskih naučnika-migranata. U proseku, migrant će objaviti 2,3 rada više od svog srpskog kolege. Pored toga, naučnici u Srbiji koji sarađuju sa stranim naučnicima u proseku objave 1,9 radova više od naučnika koji ne sarađuju sa strancima.

Primetili smo i nekoliko zabrinjavajućih trendova. Prvo, broj naučnih radova koji se objavi godišnje u Srbiji imao je vrlo skroman rast u poslednjih 8 godina i čak se smanjio u 2017. i 2018. Drugo, produktivnost fizike, inženjerstva i matematike kontinuirano opada, što ima negativan efekat na mlade istraživače. Treće, brojevi iz godine u godinu u nekim disciplinama drastično osciluju, što ukazuje na nedostatak stabilnosti i kontinuiteta finansiranja.

Radite na univerzitetu u inostranstvu, a nema vas na karti? Pošaljite nam poruku da i Vaš univerzitet bude ovde!